Projecten in context
Terra Therapeutica vzw is vooral actief in de opstart- en initiatieffase van projecten. Vanuit een vrijwilligerswerking faciliteert en verbindt de vzw nieuwe trajecten, in samenwerking met onder meer Hogeschool PXL.
In de praktijk vloeien projecten rond tuintherapie en therapeutische tuinen vaak in elkaar over. Een therapeutische tuin vormt daarbij meestal het vertrekpunt, maar krijgt pas betekenis door gebruik en begeleiding.
De projecten tonen wat vandaag mogelijk is binnen deze randvoorwaarden en illustreren tegelijk de nood aan verdere professionalisering en structurele verankering.
Projectvoorstelling
Projecten worden hier gegroepeerd per zorgcontext. Deze indeling is functioneel en niet strikt afgebakend. In de praktijk vloeien tuintherapie en therapeutische tuinen vaak in elkaar over, en situeren projecten zich regelmatig op het snijvlak van meerdere contexten. Zo kunnen initiatieven in de ouderenzorg bijvoorbeeld ook raakvlakken hebben met psychiatrie of ziekenhuiszorg.
- Therapeutisch groen in de ouderenzorg
Projecten binnen woonzorgcentra en dagverzorging voor ouderen, met aandacht voor dementie, kwetsbaarheid en levenskwaliteit. Therapeutisch groen biedt hier rust, herkenning en zintuiglijke stimulering en vormt vaak de basis voor betekenisvolle groenactiviteiten.
Voorbeelden
- Therapeutische tuinen bij woonzorgcentra: woonzorgcentrum Vinkenhof – Houthalen-Helchteren
- Belevingstuinen en zintuiglijke tuinen: dienstencentrum de Zandloper – Heusden-Zolder
- Groen als betekenisvolle dagbesteding: Woonzorgcentrum Immaculata – Pelt
- Therapeutische tuinen binnen detentie
Projecten binnen gevangenissen en gesloten settings, waar groen fungeert als tegengewicht voor controle en stress en bijdraagt aan herstel en re-integratie. De tuin creëert ruimte voor verantwoordelijkheid vaak in combinatie met arbeid, opleiding of begeleiding.
Voorbeelden:
- Buitenruimtes in detentie: de bezoekerstuin van de gevangenis van Hasselt
- Samentuinen en werkgerichte tuinprojecten: de moestuin van de gevangenis van Hasselt
- Participatieve ontwerptrajecten met gedetineerden: de therapeutische tuin van de gevangenis van Leuven
- Groen in ziekenhuizen, psychiatrie & GGZ
Projecten in ziekenhuizen, psychiatrische zorg, geestelijke gezondheidszorg en psychosociale begeleiding. Groen ondersteunt hier herstel, structuur en zelfregulatie, zowel via beleving (being) als via activiteit (doing).
Voorbeelden
- Therapeutische tuinen in de kinderpsychiatrie: Safe en Comfortgarden Zorggroep Myna, Sint-Truiden
- Tuintherapie in de verslavingszorg: Katarsis, Genk
- Stressreductie voor zorgpersoneel: Sint-Franciscus Ziekenhuis, Heusden-Zolder
- Tuintherapie in sociale en kwetsbare contexten
Binnen sociale en kwetsbare contexten werkte Terra-Therapeutica vooral verkennend en reflecterend. De complexiteit van deze sector vraagt specifieke randvoorwaarden. Lees hierover meer in onze verdiepende nota
Tegelijk zijn er praktijken die tonen welk potentieel groen kan hebben wanneer ze gedragen worden door een sterke gemeenschap en engagement van onderuit.
Voorbeeld:
- Verkennende zorgcontexten
Binnen deze rubriek brengen we projecten samen die zich situeren in zorgcontexten waar het potentieel van tuintherapie en therapeutische tuinen duidelijk aanwezig is, maar waar de praktijk zich nog in een begin- of verkennende fase bevindt. Het gaat om contexten die sterk verschillen van elkaar en een hoog niveau van maatwerk vragen.
Voorbeelden zijn:
- zorg voor personen met een beperking
- palliatieve zorg
- zorg voor kinderen en jongeren
- kleinschalige of innovatieve zorgvormen
In deze contexten staat het zoeken naar de juiste schaal, benadering en omkadering centraal. Groen wordt hier ingezet als ondersteunende en betekenisvolle omgeving, met aandacht voor beleving, veiligheid en autonomie.
Voorbeelden
- Groen in de kinderopvang: De Ketteflet, Leuven
- Meervoudige beperking: Ter Heide, Zonhoven
